roszczenie odszkodowawcze

Co możesz żądać po upływie gwarancji i rękojmi?

W TYM WPISIE DOWIESZ SIĘ O:

– Wstęp

– Co po upływie gwarancji lub rękojmi

– Czym jest roszczenie odszkodowawcze

– Wnioski

 

 

WSTĘP

Cześć! W tym wpisie opowiem Ci czy jest jakaś szansa na odszkodowanie po upływie okresu rękojmi oraz gwarancji.

O gwarancji pisałem tutaj:

  1. Gwarancja na mieszkanie – czy jest obowiązkowa?

A o rękojmi tutaj:

  1. Rękojmia na mieszkanie deweloperskie – co to jest i jak z niej skorzystać

Pamiętaj jedno: gwarancja nie jest obowiązkowa a rękojmia jest. Rękojmia natomiast nie dotyczy zużywania się oraz psucia urządzeń oraz przedmiotów! A często osoby chcą zgłaszać zepsuty domofon na rękojmi! Tego nie można zgłosić w ten sposób!

Rękojmia obowiązuje wtedy gdy:

– przedmiot posiada wady zmniejszające jego wartość

– przedmiot wydany posiada właściwości o których kupujący nie miał świadomości (np. mniejsza powierzchnia)

– jeżeli lokal został wydany w stanie niezupełnym.

CO PO UPŁYWIE GWARANCJI LUB RĘKOJMI?

Oprócz gwarancji oraz rękojmi istnieje wobec polskiego prawa jeszcze jedna droga do uzyskania swoich praw. Jest to: ROSZCZENIE ODSZKODOWAWCZE. Roszczenie to przedawnia się dopiero po upływie 10 lat od odbioru robót. Licząc oczywiście od dnia odbioru robót. Roszczenie to przedawnia się po upływie 3 lat w przypadku gdy inwestorem jest przedsiębiorca, który zleca wykonanie robót w ramach swojej działalności.

W przypadku wad ukrytych okres dziesięcioletni liczy się od dnia powstania szkody. Wynika to z orzeczenia Sądu Najwyższego – uchwała z 22 listopada 2013 r. syg. akt III CZP 72/13:

LINK DO UCHWAŁY

 

CZYM JEST ROSZCZENIE ODSZKODOWAWCZE

Według polskiego prawa roszczenie odszkodowawcze za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania:

  1. Przesłanki
    Zgodnie z ogólnymi regułami roszczeń odszkodowawczych przesłankami roszczenia z art. 471 KC są:

szkoda,

zdarzenie powodujące szkodę i

związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy szkodą a zdarzeniem powodującym szkodę.

  1. Szkoda
    W przypadku art. 471 KC pojęcie szkody ogranicza się do szkody majątkowej. Nie jest więc możliwe uzyskanie zadośćuczynienia za krzywdę doznaną niewykonaniem albo nieodpowiednim wykonaniem zobowiązania.

    C. Zdarzenie rodzące odpowiedzialność na podstawieart. 471 KC
    Art. 471 KC określa, iż zdarzeniem powodującym szkodę ma być naruszenie zobowiązania, które ustawa określa jako „niewykonanie albo nienależyte wykonanie zobowiązania”. Ponadto dłużnik powinien być odpowiedzialny za niewykonanie albo nienależyte wykonanie zobowiązania.

  2. Zobowiązanie
    Wierzyciela i dłużnika powinno łączyć zobowiązanie. Nie ma znaczenia, czy jest to zobowiązanie wynikające z czynności prawnych czy też z innych zdarzeń (czynów niedozwolonych, bezpodstawnego wzbogacenia, prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia itp).
    Oznacza to, iż nie jest możliwe dochodzenie odszkodowania z art. 471 KC, gdy w chwili zdarzenia stron nie łączyło już zobowiązanie. W takim wypadku dopuszczalne są roszczenia z czynów niedozwolonych. Należy więc – o ile zachodzą ku temu przesłanki – sprawdzić, czy zobowiązanie zostało skutecznie zaciągnięte oraz czy nie zaszły przyczyny powodujące ustanie więzi zobowiązaniowej.

 

  1. powstanie zobowiązania
    Zobowiązanie może powstać na skutek umowy albo może wynikać ze zdarzenia nie będącego umową (czynu niedozwolonego, bezpodstawnego wzbogacenia itp). Stąd też błędne jest m.zd. określanie art. 471 KC jako podstawy odpowiedzialności kontraktowej (Gawlik w: KidybaKomentarzKCTomIII, 2010, art. 471 uw. 4; Popiołek w: PietrzykowskiKomentarzKC, 2005, art. 471 nb. 1; Wiśniewski w: BieniekKomentarzKC, 2006, art. 471 uw. 2; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9.7.2009 r., V ACa 245/09 (LEX nr 551987); pośrednio Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 4.8.2005, III CK 701/04 (LEX nr 371489).)

    b. brak wygaśnięcia zobowiązania
    W drugim wypadku chodzi przede wszystkim o wszelkie okoliczności powodujące wygaśnięcie zobowiązania. Okoliczności te zostały przedstawione w osobnym dokumencie: Schemat Wygaśniecie Roszczenia.

 

  1. Naruszenie zobowiązania
    Zbiorowe pojęcie naruszenia zobowiązania obejmuje niewykonanie zobowiązania oraz nienależyte wykonanie zobowiązania przez dłużnika. W art. 471 KC chodzi więc w szczególny sposób o naruszenie obowiązku świadczenia w ogóle i obowiązku należytego świadczenia.

 

  1. niewykonanie zobowiązania
    Niewykonanie zobowiązania zachodzi wówczas, gdy w zachowaniu się dłużnika nie występuje nic, co by odpowiadało spełnieniu świadczenia. O charakterze wykonania zobowiązania zob. więcej w Wykonanie Zobowiązania.

    b. nienależyte wykonanie zobowiązania
    Nienależyte wykonanie zobowiązania ma miejsce wówczas, gdy zachowanie się dłużnika zmierzało do spełnienia świadczenia, a nawet dłużnik według własnej oceny spełnił świadczenie, jednakże osiągnięty przez niego wynik odbiega pod określonymi względami od tego, na czym miało polegać prawidłowo spełnione świadczenie (wyrok SN z dnia 15.2.2002 r., III CZP 86/01, OSNC z 2002 r. Nr 11, poz. 132). Innymi słowy: wykonanie świadczenia to polega na zachowaniu się dłużnika zgodnie z treścią zobowiązania oraz w sposób czyniący zadość interesom wierzyciela. Nienależyte wykonanie zachodzi wówczas, gdy dłużnik zachowuje się niezgodnie z treścią zobowiązania lub jego zachowanie wprawdzie odpowiada treści zobowiązania, ale nie prowadzi do zaspokojenia wierzytelności.
    Szczególną formą nienależytego wykonania zobowiązania jest zwłoka dłużnika. Art. 471 KC stosuje się jednak w zakresie nieuregulowanym art. 480 § 3 KC.
    W związku z powyższym pojawia się pytanie, jak powinno wyglądać należycie spełnione świadczenie. Odpowiedzi na to pytanie należy poszukiwać w art. 354 KC. Stwierdza on, że obowiązkiem dłużnika jest takie zachowanie, które odpowiada:

treści zobowiązania,

społeczno-gospodarczemu celowi zobowiązania,

zasadom współżycia społecznego,

ustalonym zwyczajom, jeżeli takowe w ogóle istnieją.

 

  1. Odpowiedzialność dłużnika
    Odpowiedzialność dłużnika z art. 471 KC jest dla niego z tego powodu już niekorzystna, iż przepis ten przewiduje odwrócenie ciężaru dowodu. Domniemywać należy więc, iż niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie dłużnika.

 

  1. rozkład ciężaru dowodu
    W razie nienależytego wykonania umowy ciężar dowodu braku okoliczności zwalniających od odpowiedzialności spoczywa na dłużniku (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2008 r., III CSK 211/08 (LEX nr 484728)).

    b. okoliczności, za które dłużnik odpowiada
    W związku z tym dla dłużnika decydujące jest, za jakie okoliczności ponosi on odpowiedzialność. Skrótowo wskazać należy, iż dłużnik odpowiada:

za niezachowanie należytej staranności (art. 472 KC w zw. z art. 355 § 2 KC);

za okoliczności, za które przejął odpowiedzialność na mocy umowy (art. 472 KC i art. 473 KC);

za inne okoliczności, za które dłużnik odpowiada z mocy ustawy (np. wg art. 474 KC dłużnik odpowiada za działania i zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie wykonywa, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza).
Miejsce na bezprawność jest zapewne w razie odpowiedzialności za niezachowanie należytej staranności. Z uwagi na usadowienie art. 472 KC teza o oparciu odpowiedzialności z art. 471 KC o zasadę winy jest uzasadniona. Mówi się więcej o tym, że w art. 471 KC chodzi o bezprawność względną (nt. zob. więcej Safjan w: Popiołek/Ogiegło/Szpunar, RozprawyPrawnicze, 2005 oraz Szpunar, Odpowiedzialność podmiotu prywatnego z tytułu naruszenia prawa wspólnotowego, 2008)

D. Przedawnienie roszczenia z art. 471 KC
Przepisy szczególne mogą określać terminy przedawnień obowiązujące także dla roszczenia z art. 471 KC. Do takich przepisów zalicza się np.:
art. 803 § 1 KC (wyrok SN z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt: IV CSK 86/08 (LEX nr 450149)),

art. 731 KC.

W pozostałych wypadkach roszczenie przedawnia się wg zasad ogólnych określonych, czyli po upływie terminów wynikających z art. 118 KC.

Wymagalność i przedawnienie roszczenia odszkodowawczego, dochodzonego na podstawie art. 471 KC, ustalane są przy zastosowaniu reguł określonych w art. 455 KC w zw. z art. 120 § 1 zd. 1 KC (wyrok SN z dnia 29 listopada 1999 r., sygn. akt: III CKN 474/98 (LEX nr 142585)).

E. Odszkodowanie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął w wyroku z dnia 25.6.2009, sygn. akt: III CZP 39/09, iż w razie niewykonania zobowiązania wierzyciel, który nie odstąpił od umowy może dochodzić naprawienia szkody na zasadach ogólnych, a należne mu odszkodowanie nie jest ograniczone do wartości zadatku lub jego podwójnej wysokości.

F. Zbieg odpowiedzialności z art. 471 KC z odpowiedzialnością deliktową
Art. 443 KC wyraźnie wskazuje na możliwość jednoczesnego spełnienia przesłanek z art. 471 KC i przesłanek odpowiedzialności deliktowej. Pozwala jednocześnie na wybór roszczenia.

G. Zbieg odpowiedzialności z art. 471 KC z rękojmią
SN stwierdził, że roszczenia te są niezależne. W wyroku z dnia 30.8.2006, sygn. akt: II CSK 89/2006) stwierdził bowiem wyraźnie, że „naprawienia szkody doznanej z powodu wady rzeczy nabytej można żądać na zasadach ogólnych (art. 471 KC), niezależnie od podstaw odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej.” Skutkiem tego nawet utrata uprawnień z tytułu rękojmi za wady prawne w następstwie upływu terminu przewidzianego w art. 576 § 1 KC nie powoduje utraty roszczenia odszkodowawczego. Powinno to zatem dotyczyć także kosztów wykonania zastępczego.
Dotyczy zatem nie tylko zbiegu z art. 556 KC ale także w przypadku umowy o dzieło (art. 638 KC).

WNIOSKI

Może i bardzo prawnie i mało zrozumiało ale chciałbym abyś wiedział iż gwarancja i rękojmia nie kończą spraw. Jest jeszcze inna droga do żądania swoich roszczeń z innych tytułów. Masz pytania lub coś jest niejasne? Napisz do mnie:)

Podobał Ci się ten artykuł?

Jeśli tak, to zarejestruj się aby otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach.
Nie ujawnię nikomu twojego adresu.

Please wait...

Thank you for signup!



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *